main course

* * *

(= przekazanie) giving ( of sth); bez dania racji without (proper) justification.

pl. -a kulin. course; dish; drugie danie entrée, main course; danie dnia day special, dish of the day; pierwsze danie first course; posiłek z trzech dań three-course meal; dania z drobiu/ryb/wieprzowiny itd. poultry/fish/pork etc.

- danie mięsne/rybne a meat/fish dish

- danie jarskie a vegetarian dish

- danie barowe a bar meal

- danie firmowe a speciality of the house

- zimne/gorące dania cold/hot dishes a. meals

- obiad z trzech dań a three-course dinner

- pierwsze danie the first course

- drugie danie the main course GB, entrée US

- na pierwsze/drugie danie for the first/main course

- karta dań a menu

- drugie miejsce second place

- zająć drugie miejsce to take second place, to come second

- wydanie drugie second edition

- planować drugie wydanie powieści to plan another a. second edition of a novel

- jej drugi mąż her second husband

- wyjść za mąż/ożenić się po raz drugi to get married a second time

- syn/córka z drugiego małżeństwa son/daughter from a second marriage

- po drugie, … secondly

- tym zagadnieniem zajmiemy się jako drugim we’ll deal with this later

- drugie piętro second floor

- mieszkają pod drugim they live at number 2

- druga klasa (w szkole) second form a. class GB, second grade US; (w pociągu) second a. standard class; (w samolocie) economy class; (na statku) cabin class; przen. second-class, second-rate

- bilet drugiej klasy a second-class a. standard ticket

- podróżować drugą klasą to travel second-class a. standard

- druga potęga square

- do drugiej potęgi to the power of 2

- druga zmiana (w systemie dwuzmianowym) night shift; (w systemie trzyzmianowym) afternoon shift

- pracować na drugiej zmianie to work the second shift

- druga osoba Jęz. second person

- w drugiej osobie in the second person

- drugi obieg (wydawniczy) Polit. underground publishing

- wydać coś w drugim obiegu to publish sth underground

- prasa drugiego obiegu the underground press

- drugi pilot Lotn. a co-pilot

- drugi plan the background

- zejść na drugi plan to fade into the background

- drugie skrzypce Muz. second violin; przen. second fiddle

- drugie śniadanie (zapakowane) packed lunch; (posiłek) elevenses GB pot.

- co drugi dzień every second day

- na drugi dzień/tydzień the following a. next day/week

- a na drugi raz… pot. next time

- oba są ładne, ale ten drugi kot podoba mi się bardziej both are nice, but I like that other cat more

- druga teoria jest bardziej prawdopodobna the second theory is the more probable

- towar drugiego gatunku a second a. seconds

- obywatel drugiej kategorii a second-class citizen

- jeden śpiewa, drugi rysuje one’s singing, the other’s drawing

- oba pasują, ale ten drugi jest elegantszy both fit, but that one is smarter

- bronić/winić drugich to defend/blame the others

- pierwszy (z wymienionych) należy do gadów, drugi do płazów the former is a reptile, the latter is an amphibian

- ona ma urodziny drugiego lutego her birthday is on the second of February

- jest druga po północy it’s two (o’clock) in the morning

- być w domu na drugą (po południu/w nocy) to be home by two (in the afternoon/in the morning)

- jedna druga pucharu UEFA the UEFA Cup Semi-final

- na drugie była kaczka po pekińsku Peking duck was served as a main course

■ moja druga ojczyzna my adopted country

- moje drugie ja my alter ego

- drugie tyle [kandydatów, jabłek] the same number (again); [pracy, wody] the same amount (again)

- złapać drugi oddech to get one’s second wind

- przyjdzie, dobrze, nie przyjdzie, drugie dobrze it’s all the same whether he comes or not

1) (mięsne, jarskie) dish

2) (część obiadu) course

( decl like adj) second; ( jeden z dwóch) (the) other; ( inny) another

* * *

1. (nie pierwszy, nie trzeci) second; to już drugi dzień wakacji it's already the second day of vacation l. holidays; za drugim razem pójdzie ci lepiej you'll do better the second time; dziś mamy drugiego l. drugi maja today is May the second, today is the second of May; wydanie drugie poprawione second, revised edition; druga klasa ( w pociągu) second class; druga klasa ( w szkole) second grade; jabłka drugiego gatunku second-rate apples; drugie śniadanie lunch; minęła godzina druga it is past two (o'clock); co drugi dzień every second l. other day; na drugi dzień on the next l. following day; zająć drugie miejsce take second place, come second; drugi od końca next to last, penultimate; drugi od dołu second from the bottom, next to the bottom; numer drugi number two; program drugi channel two; siedem do potęgi drugiej mat. seven square, seven to the power two, seven to the second power; drugi głos muz. second voice; następnym razem zbierzemy drugie tyle pieniędzy next time we'll collect twice as much money; po pierwsze..., po drugie... first(ly)..., second(ly)...; pierwszy..., drugi... the former..., the latter...; coś schodzi na drugi plan sth is of secondary importance; grać w drugiej lidze sport play in the second division; literatura drugiego obiegu underground literature; odpowiadali jeden po drugim they answered one after another; drugie danie second l. main course.

2. (= jeden z dwóch) other; co drugi every other; statek chwiał się to w jedną, to w drugą stronę ship was swaying l. rocking from side to side; słuchaj no, jeden z drugim! pot. listen, every one of you!; listen, you people!; chłopcy zgłaszali się do odpowiedzi jeden przez drugiego all the boys wanted to answer the teacher's question at the same time; pasażerowie wsiadali do pociągu jeden po drugim passengers boarded the train one after another; na drugi raz next time.

3. (= inny) another; staram się zrozumieć i jednych, i drugich I am trying to understand both sides l. parties; jedni chcą to, inni tamto they want this and the others that; wiadomości z drugiej ręki second-hand news.

4. (= taki sam jak) second, another; pan jest dla mnie drugim ojcem you are a second father to me.

5. (= przeciwny) other; muszę się dostać stąd na drugi koniec miasta I have to get to the other end of the city; na drugim brzegu rzeki on the other bank of the river; po drugiej stronie ulicy on the other side of the street, across the street; druga strona medalu the other side of the coin; z drugiej strony... on the other hand...

- pierwszy tom/rozdział the first volume/chapter, volume/chapter one

- pierwsza osoba liczby pojedynczej/mnogiej Jęz. (the) first person singular/plural

- pierwsza rocznica ślubu first wedding anniversary

- pierwsza wojna światowa the First World War, World War I

- student pierwszego roku a first-year student

- pierwsza linijka od góry/od dołu the first line from the top/from the bottom

- pierwszy dotarł do mety/był pierwszy na mecie he was the first to reach the finishing line/he came (in) first

- kto skończył pierwszy? who was the first to finish?, who finished first?

- wysunął się na pierwsze miejsce w konkursie he advanced to (the) first place in the competition

- pierwszy raz tu jestem I’ve never been here before

- jako pierwszy zabrał głos delegat Rosji Russia’s a. the Russian delegate was the first to speak

- jako pierwszy w rodzinie skończył studia he was the first in the family to graduate

- przyszła jako jedna z pierwszych she was one of the first to arrive

- idź pierwszy! you go first!

- z tych dwóch sugestii pierwsza wydaje się lepsza of the two suggestions, the first a. the former seems (the) better

- lubię i horrory i thrillery, ale wolę te pierwsze I like both horror films and thrillers, but I prefer the former

- ten pierwszy (z wymienionych)…, a ten drugi… the former…, and the latter

- pierwszy i ostatni the first and the last

- nie pierwszy i nie ostatni raz się kłócą a. to nie ich pierwsza kłótnia i nie ostatnia it’s not their first quarrel, and it won’t be their last

- przyrzeknij, że to był pierwszy i ostatni raz promise (that) it won’t happen again

- pierwsza z brzegu książka (najbliższa) the first book to hand

- wszedł do pierwszej z brzegu kawiarni he walked into the first café he saw a. came across

- pierwszy lepszy a. z brzegu a. z brzega [przedmiot] just any, any old; (osoba) just anyone

- chwycił się pierwszego lepszego wykrętu he seized on any old excuse a. the first excuse that came to mind

- to może zrobić pierwszy lepszy anybody can do it; every Tom, Dick, and Harry can do it pot.

- nie był pierwszym lepszym Chińczykiem, ale admirałem he wasn’t just any old Chinese, but a Chinese admiral

- pierwsze truskawki/pomidory early a. the first strawberries/tomatoes

- (on) nie jest już pierwszej młodości he’s no longer in the first flush of youth; he’s a bit long in the tooth pot.

- spadł pierwszy śnieg it’s the first snow of the season

- powieść z życia pierwszych chrześcijan a novel about the life of the early Christians

- w pierwszych latach XX wieku in the first a. early years of the 20th century

- w pierwszej chwili at first

- w pierwszej chwili myślałam, że to sen at first I thought it was a dream

- od pierwszej chwili from the (very) first

- od pierwszej chwili nie ufała mu she didn’t trust him from the (very) first

- z pierwszego snu obudził go hałas na ulicy he was woken from the first, deep phase of sleep by noise in the street

- pierwsza dama the first lady

- pierwsza dama swinga przen. the first lady of swing

- mąż Anny był pierwszą osobą w rodzinie Anna’s husband was the most important person in the family

- pierwszy plan foreground; przen. foreground, forefront

- na pierwszym planie in the foreground; przen. in the foreground, in a. at the forefront

- stawiać kogoś/coś na pierwszym planie a. miejscu to put sb/sth first

- wysunąć się na pierwszy plan a. pierwsze miejsce to come to the forefront

- pierwsze potrzeby basic needs

- artukuły pierwszej potrzeby necessities

- pierwszy po Bogu the most important person

- był pierwszym uczniem w szkole he was the best pupil in his school

- jeden z pierwszych ekspertów w dziedzinie psychologii dziecka one of the foremost experts on child psychology

- chce być we wszystkim pierwszy he wants to be the best at everything

- pierwszej klasy a. pierwszej wody aktor a first-class a. first-rate actor

- samochód pierwsza klasa pot. some car pot.

- film był pierwsza klasa! pot. that was some film!

- pierwszy (maja) the first (of May)

- dziś pierwszy lipca it’s the first of July a. July the first today

- wyjechała pierwszego she left on the first

- pensji z trudem starcza mi do pierwszego I find it hard to make ends meet

- spotkajmy się o pierwszej let’s meet at one

- jest pół do pierwszej it’s half past twelve

- na pierwsze zjemy zupę pieczarkową we’ll have mushroom soup as a first course

■ być pierwszym do dowcipów/gotowania to love jokes/cooking

- być pierwszym do pomocy to be eager to help

- zawsze jest pierwszy do bijatyki he’s always getting into scraps pot.

- do pracy był pierwszy he was never work-shy

- pierwszy raz słyszę! a. pierwsze słyszę! pot. that’s news to me!, that’s the first I’ve heard about it!

- pierwsze słyszę, że się pobrali I didn’t know they’d got married

- na pierwszy rzut oka at first glance a. sight

- na pierwszy rzut oka wszystko było w porządku at first glance everything was in order a. O.K.

- od pierwszego wejrzenia a. spojrzenia at first glance a. sight

- miłość od pierwszego wejrzenia love at first sight

- poznać się na kimś od pierwszego wejrzenia (docenić) to see sb’s worth the moment one sets eyes on sb; (przejrzeć) to see through sb the moment one sets eyes on sb

- po pierwsze first (of all), firstly; in the first place pot.

- po pierwsze musisz skończyć studia first a. first of all, you must graduate

- są dwa powody: po pierwsze…, a po drugie… there are two reasons: first(ly), …, and second(ly), …

- kto pierwszy, ten lepszy przysł. first come, first served; the early bird catches the worm przysł.

- jest wielu znanych aktorów there are many well known actors

- nie ma nikogo, kto mógłby to zrobić there’s no one who could do it

- czy jest Bóg, czy go nie ma? does God exist, or not?

- był sobie kiedyś stary król there was a. lived once an old king

- nie było cię jeszcze wtedy na świecie this was before you were born

- kiedy mnie już z wami nie będzie euf. when I am no more a. I am no longer with you euf.

- myślę, więc jestem I think, therefore I am

- być albo nie być to be or not to be

- to dla nas być albo nie być this is our to be or not to be, this is our Waterloo

- nie ma już dla niej ratunku nothing can save her now

- jest wiele powodów do zadowolenia there’s good reason to be happy

- nie ma obaw a. strachu pot. ! no problem! pot., not to worry! pot.

- nie ma powodu do obaw there is no reason a. need to worry

- są sprawy, których nigdy nie zrozumiesz there are (certain) things that you’ll never understand

- nie ma co płakać/gadać it’s no use crying/talking (about it)

- nie ma co żałować (there’s) no need to be sorry

- nie ma co a. czego żałować it’s no great loss

- nie ma czemu się dziwić, że… it’s no surprise a. wonder that…

- nie ma o co się kłócić there’s nothing to quarrel about

- nie ma czym się martwić/czego się bać there’s nothing to worry about/to be afraid of

- nie ma z czego być dumnym (it’s) nothing to be proud of

- nie ma z czego się cieszyć/śmiać there’s nothing to rejoice/to laugh about

- „dziękuję za podwiezienie” – „nie ma za co” ‘thanks for the lift’ – ‘don’t mention it’ a. ‘you’re welcome‘

- „przepraszam, że panu przerwałem” – „nie ma za co” ‘sorry I interrupted you’ – ‘that’s all right’

- już cię/was nie ma! off with you!

- być w pracy/szkole to be at work/at school

- być w teatrze/na koncercie to be at the theatre/at a concert

- teraz wychodzę, ale będę w domu o piątej I’m going out now, but I’ll be home at five

- dzisiaj nie ma go w biurze he’s not in the office today

- w pokoju nikogo nie ma/nie było there is/was no-one in the room

- jest już piąta, a jego jak nie ma, tak nie ma it’s already five, and he’s still not here a. there’s still no trace of him

- „czy jest Robert?” – „nie, nie ma go, jest jeszcze w szkole” ‘is Robert in?’ – ‘no, he’s not, he’s still at school’

- „są jeszcze bilety na ostatni seans?” – „niestety, już nie ma” ‘do you still have tickets for the last showing?’ – ‘sorry, all sold out’

- czy będziesz jutro w domu? ‘will you be at home a. in home tomorrow?’

- kiedy (ona) będzie znowu w Warszawie? when will she be in Warsaw again?

- byłem wczoraj u Roberta/u babci I was at Robert’s/granny’s yesterday, I went to see Robert/granny yesterday

- był przy narodzinach swojej córki he was present at the birth of his daughter

- nigdy nie byłem w Rosji I’ve never been to Russia

- „skąd jesteś?” – „(jestem) z Krakowa/Polski” ‘where are you from?’ – ‘(I’m) from Cracow/Poland’

- „gdzie jesteś?” – „tutaj!” ‘where are you?’ – ‘(I’m) here!’

- „jestem!” (przy odczytywaniu listy) ‘here!’, ‘present’

- będąc w Londynie, odwiedziłem Annę when a. while I was in London I went to see Anna

- biblioteka jest w budynku głównym the library is in the main building

- w jednym pudełku jest dziesięć bateryjek there are ten batteries in a packet

- w domu nie było nic do jedzenia there was nothing to eat at home a. in the house

- co jest w tym pudle? what’s in this box?

- gdzie jest moja książka/najbliższa apteka? where’s my book/the nearest chemist’s?

- co jest dzisiaj na lunch? what’s for lunch today?

- wczoraj na kolację był dorsz there was cod for dinner yesterday

- „dużo masz tych ziemniaków?” – „oj, będzie” pot. ‘got a lot of those spuds?’ – ‘loads’ pot.

- będzie, będzie, więcej się nie zmieści pot. that’s plenty a. that’ll do, there’s no room for any more

- jest godzina druga po południu it’s two in the afternoon a. two p.m.

- nie ma jeszcze szóstej rano it’s not yet six a.m.

- zanim dotrzemy do domu, będzie ósma wieczorem/północ it’ll be eight p.m./midnight by the time we reach home

- był maj it was in May

- to było w grudniu 1999 it was in December 1999

- to było dawno, dawno temu this was a long, long time ago

- jest piękny ranek it’s a fine morning

- jest mroźno/upalnie it’s nippy/hot

- wczoraj był deszcz/mróz it was raining/freezing yesterday

- ciekawe, czy jutro będzie pogoda I wonder if it’s going to be fine tomorrow

- nie pamiętam dokładnie, to było dość dawno temu I can’t really remember, it was some time ago

- z niego jeszcze coś będzie he’ll turn out all right

- co z niego będzie? how will he turn out?, what will become of him?

- będzie z niego dobry pracownik he’ll be a good worker

- kuchmistrz to z ciebie nie będzie you’ll never make a chef

- z tych kwiatów nic już nie będzie these flowers/plants have had it pot.

- z naszych planów/wakacji nic nie będzie nothing will come of our plans/holidays

- nic z tego nie będzie it’s hopeless

- nic dobrego z tego nie będzie nothing good will come of it

- tyle pracy i nic z tego nie ma (he’s done) so much work and nothing to show for it

- koncert/egzamin jest jutro the concert/exam is tomorrow

- zebranie było w sali konferencyjnej the meeting was (held) in the conference room

- jutro nie będzie a. nie ma lekcji there are no classes tomorrow

- był do ciebie telefon there was a phone call for you

- czy były do mnie jakieś telefony? has anyone called me?

- był wypadek w kopalni there was an accident in the mine

- co będzie, jeśli nie zdasz egzaminu? what’s going to happen if you fail the exam?

- co będzie, jeśli ktoś nas zobaczy? supposing a. what if someone sees us?

- nie martw się, wszystko będzie dobrze don’t worry, it’ll be a. it’s going to be fine

- w życiu bywa rozmaicie you never know what life may bring

- opowiedziałem jej wszystko, tak jak było I told her everything just as it happened

- co ci/jej jest? what’s the matter with you/her?

- coś mi/jemu jest something’s the matter with me/him

- czy jemu coś jest? is anything the matter with him?

- nic mu nie będzie, to tylko przeziębienie he’ll be fine, it’s only a cold

- być na weselu/zebraniu to be at a wedding/meeting

- wczoraj byliśmy na przyjęciu we were at a reception yesterday

- być w liceum/na uniwersytecie to be at secondary school/at university

- być na studiach to be a student a. at college

- być na prawie/medycynie to study law/medicine

- był na trzecim roku anglistyki he was in his third year in the English department

- być na kursie komputerowym to be on a computer course

- być na wojnie to go to war

- być pierwszym/drugim to be the first/second to arrive

- był na mecie trzeci he came third

- czy był już listonosz? has the postman been a. come yet?

- być pod urokiem/wrażeniem kogoś/czegoś to be charmed/impressed by sb/sth

- być pod wpływem kogoś/czegoś to be under the influence of sb/sth

- prowadzić samochód, będąc pod wpływem alkoholu to drive while under the influence of alcohol

- być w ciąży to be pregnant

- być w dobrym/złym humorze to be in a good/bad mood

- nie być w nastroju do zabawy not to feel like going out a. partying

- być w doskonałej formie to be in excellent form a. in fine fettle

- być w strachu to be scared

- być w rozpaczy to be in despair

- bądźmy dobrej myśli let’s hope for the best

- jestem przed obiadem I haven’t had my lunch yet

- jestem już po śniadaniu I’ve already had breakfast

- był siedem lat po studiach he had graduated seven years earlier

- być po kielichu/po paru kieliszkach pot. to have had a drop/a few euf.

- być na diecie to be on a diet

- być na kaszce a. kleiku to be on a diet of gruel

- być na emeryturze/rencie to be on a pension

- sukienka jest do kolan the dress is knee-length

- wody było do kostek the water was ankle-deep

- firanka była do połowy okna the net curtain reached halfway down the window

- chwila nieuwagi i było po wazonie one unguarded moment and the vase was smashed to pieces

- jest już po nim/nas! it’s curtains for him/us! pot.

- jeszcze chwila i byłoby po mnie another instant and it would have been curtains for me a. would have been all up with me pot.

- być nauczycielem/malarzem to be a teacher/painter

- kiedy dorosnę, będę aktorem when I grow up, I’ll be an actor

- być Polakiem/Duńczykiem to be Polish/Danish

- borsuk jest drapieżnikiem the badger is a predator

- nie bądź dzieckiem! don’t be childish a. such a child!

- jestem Anna Kowalska I’m Anna Kowalska

- „cześć, to ty jesteś Robert?” – „nie, jestem Adam” ‘hi, are you Robert? a. you’re Robert, are you?’ – ‘no, I’m Adam’

- co to jest – ma cztery nogi i robi „miau”? what (is it that) has four legs and says ‘miaow’?

- była wysoka/niska she was tall/short

- jest autorką cenioną przez wszystkich she’s an author appreciated by all a. everybody

- mój dziadek był podobno bardzo przystojnym mężczyzną my grandfather is said to have been a very handsome man

- wciąż jest taka, jaką była za młodu she’s still her old self

- kwiaty były żółte i czerwone the flowers were yellow and red

- pizza była całkiem dobra the pizza was quite good

- pojemnik był z drewna/plastiku the container was made of wood/plastic

- z tych listewek byłby ładny latawiec these slats could make a fine kite

- wszystko to były jedynie domysły it was all only conjecture

- czyj jest ten samochód? whose car is this?, who does this car belong to?

- ta książka jest jej/Adama this book is hers/Adam’s, this is her/Adam’s book

- żona była dla niego wszystkim his wife was everything to him

- nie naśladuj innych, bądź sobą don’t imitate others, be yourself

- ta zupa jest zimna this soup is cold

- Maria jest niewidoma Maria is blind

- jesteś głodny? are you hungry?

- Robert jest żonaty/rozwiedziony Robert is married/divorced

- są małżeństwem od dziesięciu lat they’ve been married for ten years

- bądź dla niej miły be nice to her

- bądź tak dobry a. uprzejmy would you mind

- bądź tak miły i otwórz okno would you mind opening the window?

- czy byłaby pani uprzejma podać mi sól would you be kind enough a. would you be so kind as to pass me the salt?

- nie bądź głupi! don’t be a fool!

- cicho bądź! be quiet!

- być w kapeluszu/kaloszach/spodniach to be wearing a hat/rubber boots/trousers

- była w zielonym żakiecie/czarnym berecie she was wearing a green jacket/black beret, she had a green jacket/black beret on

- być za kimś/czymś (opowiadać się) to support sb/sth, to be for sb/sth

- byłem za tym, żeby nikomu nic nie mówić I was for not telling anyone anything

- dwa razy dwa jest cztery two times two is four

- ściany pokoju były pomalowane na różowo the walls of the room were painted pink

- dzieci, które są maltretowane przez rodziców children who are abused by their parents

- tak jest napisane w gazecie that’s what it says in the paper

- samochód będzie naprawiony jutro the car will be repaired by tomorrow

- to musi być zrobione do czwartku this must be done by Thursday

- sukienka była uszyta z czarnej wełenki the dress was made of black wool

- będzie pamiętał a. pamiętać tę scenę przez cały życie he will remember this scene all his life

- będziemy długo go wspominali a. wspominać we shall a. will long remember him

- co by się było stało, gdyby nie jego pomoc what would have happened if it hadn’t been for his help

- byłaby spadła ze schodów (omal nie) she almost fell down the stairs

- byłbym zapomniał! zabierz ze sobą śpiwór I almost a. nearly forgot! take a sleeping bag with you

- jest dopiero wpół do ósmej it’s only half past seven

- nie było co jeść there was nothing to eat

- za ciepło będzie ci w tym swetrze you’ll be too hot in this jumper

- byłoby przyjemnie zjeść razem obiad it would be nice to have lunch together

- wychodzić po zmierzchu było niebezpiecznie it was dangerous going out after dark

- nie kupić tego mieszkania będzie niewybaczalnym błędem not to buy that a. the flat would be an inexcusable mistake

- z chorym było źle/coraz gorzej the patient was bad/getting worse

- z dziadkiem jest nienajlepiej grandfather is poorly

- wszystko będzie na niego he’ll get all the blame

- żeby nie było na mnie I don’t want to get the blame

- na imię było jej Maria her name was Maria

- było dobrze po północy it was well after midnight

- będzie z godzinę/trzy lata temu an hour or so/some three years ago

- będzie kwadrans jak wyszedł he must have left fifteen minutes or so ago, it’s been fifteen minutes or so since he left

- do najbliższego sklepu będzie ze trzy kilometry it’s a good three kilometres to the nearest shop

- nie ma tu gdzie usiąść there’s nowhere here to sit

- w tym mieście na ma dokąd pójść wieczorem there’s nowhere to go at night in this town

- nie ma komu posprzątać/zrobić zakupy there’s no-one to clean/to do shopping

- nie ma z kim się bawić there’s no-one to play with

- trzeba było coś z tym zrobić something had to be done about it

- trzeba było od razu tak mówić why didn’t you say so in the first place?

- czytać można było tylko przy świecach one could read only by candlelight

- jest gorzej niż można było przypuszczać it’s worse than might have been expected

■ bądź zdrów! (pożegnanie) goodbye!, take care!

- być bez forsy/przy forsie pot. to be penniless/flush pot.

- być do niczego (bezużyteczny) [osoba, przedmiot] to be useless a. no good; (chory, słaby) [osoba] to be poorly a. out of sorts

- być może perhaps, maybe

- być może nam się uda perhaps we’ll succeed

- być może a. może być, że… it may happen that…

- być niczym [osoba] to be a nobody

- znałem ją, kiedy jeszcze była nikim I knew her when she was still a nobody

- być przy nadziei a. być w poważnym a. odmiennym a. błogosławionym stanie książk. to be in an interesting condition a. in the family way przest.; to have a bun in the oven euf., pot.

- było nie było (tak czy owak) when all’s said and done, after all; (niech się dzieje co chce) come what may, be that as it may

- było nie było, to już ćwierć wieku od naszego ślubu when all’s said and done a. after all, it’s twenty-five years since we got married

- było nie było, idę pogadać z szefem o podwyżce come what may, I’m going to the boss to talk about a rise

- było siedzieć w domu/nie pożyczać mu pieniędzy pot. serves you right, you should have stayed at home/shouldn’t have lent him money

- było nic mu nie mówić you should have told him nothing

- co będzie, to będzie whatever will be, will be

- co było, to było let bygones be bygones

- co jest? pot. what’s up? pot.

- co jest, do jasnej cholery? dlaczego nikt nie otwiera? what the hell’s going on? – why doesn’t anyone open the door? pot.

- co jest? przyjacielowi paru groszy żałujesz? what’s wrong? – can’t spare a friend a few pence? pot.

- coś w tym jest a. coś w tym musi być there must be something in it

- coś w tym musi być, że wszyscy dyrektorzy będą na tym zebraniu there must be something in it, if all the directors are going to the meeting

- jakoś to będzie things’ll a. it’ll work out somehow pot.

- nie ma co a. rady oh well

- nie ma co, trzeba brać się do roboty oh well, time to do some work

- nie ma co! well, well!

- mieszkanie, nie ma co, widne i ustawne well, well, not a bad flat, airy and well laid out

- ładnie się spisałeś, nie ma co! iron. well, well, you’ve done it now, haven’t you!

- nie ma (to) jak kuchnia domowa/kieliszek zimnej wódki nothing beats a. you can’t beat home cooking/a glass of cold vodka

- nie ma (to) jak muzyka klasyczna give me classical music every time

- nie ma to jak wakacje! there’s nothing like a holiday!

- nie może być! (niedowierzanie) I don’t believe it!, you don’t say!

- niech będzie! oh well!

- niech ci/wam będzie! have it your own way!

- niech mu/jej będzie! let him/her have his/her own way!

- niech tak będzie! (zgoda) so be it!

- tak jest! (owszem) (that’s) right!

- „to jest pańskie ostatnie słowo” – „tak jest, ostatnie” ‘is that your final word?’ – ‘yes, it is’, ‘that’s right’

- tak jest, panie pułkowniku/generale! Wojsk. yes, sir!

- to jest książk. that is, that is to say

- główne gałęzie przemysłu, to jest górnictwo i hutnictwo the main branches of industry, that is (to say) mining and metallurgy

* * *

* * *

jestem jesteś są; będę będziesz bądź

1. (= znajdować się w jakimś stanie l. miejscu) be; (= istnieć) exist, be there; być na diecie be on a diet; być na emeryturze be retired; jestem po robocie I'm finished l. done with work (for today); pewnego razu był sobie król... once upon a time there lived a king...; w ogrodzie były róże there were roses in the garden; w Galaktyce są miliardy gwiazd there are billions of stars in the Galaxy; ile ich jest? how many of them are there?; być w kinie be at the theater; być na wycieczce be on a trip; być w Warszawie be in Warsaw; być u babci na wsi be at grandma's house in the country; być z kimś sam na sam be one on one with sb; od świtu jestem na nogach I have been on my feet all day; Ewa jest na ostatnich nogach Eva is ready to drop l. dead on her feet; jesteś na drodze do zawału you are on the road to a heart attack; wszystko jest na swoim miejscu everything is in its place; to było nie na miejscu that was out of line; być na ustach całego miasteczka be on the lips of everyone in town; być jedną nogą na tamtym świecie have one foot in the grave; co dzisiaj będzie na obiad? what's for supper today?; wszystko jest pod ręką we have everything right at hand; być u steru przen. be at the wheel; no to jestem w domu (= zrozumiałem) that hits home; być w latach l. w leciech be up in one's years; być w sile wieku be in one's prime; być w opałach be in a bind; teraz wszystko jest w twoich rękach now everything is in your hands l. up to you; być w siódmym niebie be in seventh heaven; być w swoim żywiole be in one's element; być na zebraniu be at a meeting; być na wojnie be (fighting) in a war; być na studiach be at college; być na anglistyce be in the English Department; nigdy nie byłem w Chicago I've never been to Chicago; Adam jest pod pantoflem swojej żony Adam is henpecked; być nie w sosie be in a bad mood; jest gaz i woda we have gas and water; jestem takiego samego zdania I'm of the same opinion; jestem dobrej myśli I'm hoping for the best; jest mi u ciebie tak dobrze I feel so good at your place; jest mi głupio I feel stupid; to jest do niczego it's no good; być górą be on top; to nie jest czas po temu this is not the time for that; to nie jest mi na rękę this is inconvenient (for me); to nie jest po mojej myśli that's not what I intended l. what I had in mind; jestem pod wrażeniem I'm impressed; jestem bez pieniędzy I'm broke; jestem w ciąży I'm pregnant; Ewa jest przy nadziei przest. Eva is in the family way; jestem na służbie I'm on duty; byliśmy na spacerze we were taking a walk; dobrze wiesz, że jesteś na mojej łasce you know fully well that you're at my mercy; czy jesteś w stanie mnie zrozumieć? are you able to understand me?; jestem w dobrym humorze I'm in a good mood; byliśmy w kłopocie, co zrobić z... we couldn't figure out what to do with...; Ewa przez moment była w rozterce for a moment Ewa was in a dilemma; Ewa jest z Adamem w przyjaźni Ewa is friends with Adam; po czyjej jesteś stronie? whose side are you on?; Adam jest w porządku Adam is OK l. alright; to nie jest w moim guście that's not my style; jestem na bakier z gramatyką I haven't a clue about grammar; z teściową jestem na złej stopie I'm on bad terms with my mother-in-law; z prezesem jestem na ty I'm on a first name basis with the president; jestem za reformą I'm for the reform; oni są z sobą za pan brat they are on familiar terms; jestem z Ewą po słowie przest. I'm engaged to Eve.

2. ( część orzeczenia imiennego) jestem studentem I am a student; byłam piosenkarką I was a singer; będę generałem I will be a general; ta dziewczyna jest ładna that girl is pretty; samochód jest ojca that's father's car; ten długopis nie jest mój this pen isn't mine; bądź zdrów! get well!; jesteś dla mnie niczym! you mean nothing to me; on nie był sobą he wasn't himself; dwa razy dwa jest cztery two plus two is l. equals four.

3. ( w zdaniach bezosobowych) (= zdarzać się) jest piękny dzień it's a beautiful day; był kwiecień it was April; było to dość dawno it was l. happened quite a long time ago; był do ciebie telefon you had a call; było już późno it was getting late; nie ma co jeść there's nothing to eat; będzie z godzinę temu, jak... it's been an hour since...; a co będzie ze mną? what will happen to me?; ciekaw jestem, co z niego będzie I'm curious (about) what will become of him; jeżeli tak jest if it is so; być może maybe, perhaps; co będzie, to będzie come what may; co było, to było let bygones be bygones; jakoś to (w końcu) będzie thing's will turn out fine (in the end); co ci jest? what's wrong l. the matter with you?; z tej mąki nie będzie chleba it's hopeless; nie może być that's impossible; jest już po nim it's too late for him; he's done for; he's a goner l. a has-been; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr what's done is done; tak jest! exactly!, precisely!, that's right; wojsk. yes, sir!; to jest (= czyli) that is; było nie było whatever happens; no matter what (happens).

czasownik posiłkowy

1. tylko będę będziesz itd. ( w formach czasu przyszłego) will (be); będę pamiętał o tym I'll remember that; dzieci będą w ogrodzie the kids will be in the garden; będziemy śpiewać kolędy we're going to sing carols.

2. ( w formach strony biernej) dom był sprzedany za... the house was sold for...; jesteś obserwowany you are being watched; droga jest już naprawiona the road has been repaired.

decl like adj

* * *

1. first; pierwsza rocznica first anniversary; pierwsza klasa szkoln. first grade; zwł. Br. first form; pierwszy raz first time; pierwsze piętro second floor; Br. first floor; pierwszy września the first of September; pierwsza wojna światowa hist. World War One, the First World War; pierwsza pomoc first aid; pierwsze śniadanie breakfast; forma w pierwszej osobie liczby pojedynczej gram. first person singular; pisać w pierwszej osobie write in the first person; równanie pierwszego stopnia mat. linear equation; pierwszy oficer żegl. first mate, first officer; Pierwsza Dama polit. First Lady; pierwsze skrzypce muz. first violin; pierwszy bieg mot. first gear; stawiać pierwsze kroki take one's l. the first steps; zrobić pierwszy krok make the first move; pierwszy lepszy l. z brzegu any (old) one, whichever, random; na pierwszy rzut oka at first glance, on the face of it; w pierwszej chwili at first, in the first moment; z pierwszej ręki firsthand; relacja z pierwszej ręki inside story; po pierwsze firstly, first of all, first and foremost; grać pierwsze skrzypce play the first fiddle; posłać kogoś na pierwszy ogień send sb to the frontline; miłość od pierwszego wejrzenia love at first sight; pierwsze wrażenie first impression; ciekawość – pierwszy stopień do piekła curiosity killed the cat; kto pierwszy, ten lepszy first come, first served; pierwsze koty za płoty the first try doesn't count, the first attempt is just for practice.

2. (= taki, przed którym nie było innych podobnych) first, fresh, new; nie pierwszej młodości past one's prime, well on in years; nie pierwszej czystości soiled; przełamać pierwsze lody break the ice; zaspokoić pierwszy głód take the edge off one's appetite; pani pierwsza! after you!

3. (= zasadniczy, główny) main, chief, primary, principal; pierwszy plan film foreground; artykuły pierwszej potrzeby necessities; liczba pierwsza mat. prime number; wysuwać coś na pierwszy plan put sth first.

4. (= najlepszy) top, finest, first-rate; wagon pierwszej klasy kol. first-class car; zająć pierwsze miejsce zwł. sport come in first, be the first; pierwsza liga sport first league; lody – pierwsza klasa! pot. delicious ice-cream!; pierwsza nagroda first prize.

first ( day of a month); umówić się z kimś na pierwszego czerwca arrange a meeting with sb on the first of June; skończyć pracę do pierwszego finish work by the first.

* * *

-o-

1. techn. line, conduit; (= kabel) wire, lead, cable; (= kanał) duct, shaft; (= rura) pipe; przewód (główny l. zasilający) prądu/wody/gazu power/water/gas main; przewód sieciowy el. power cord; przewód wentylacyjny ventilation duct.

2. anat. duct, canal; przewód pokarmowy alimentary canal; przewód słuchowy auditory canal.

3. (= przywództwo) lead; pod czyimś przewodem under sb's lead; przewód doktorski/habilitacyjny Ph.D./postdoctoral program; otworzyć komuś przewód doktorski/habilitacyjny admit sb into a Ph.D./postdoctoral program.

4. prawn. proceedings; przewód sądowy court proceedings.

5. ( w broni palnej) bore.

- natrafić na a. napotkać przeszkodę to come across a. confront a. encounter an obstacle

- usunąć/ominąć przeszkodę to remove/avoid an obstacle

- próbował omijać przeszkody na trasie he was trying to steer clear of a. avoid obstacles on the road

- zwalone drzewo na drodze było przeszkodą dla kierowców a fallen tree made the road impassable to drivers

- bieg z przeszkodami an obstacle race; (w jeździectwie, lekkoatletyce) a steeplechase

- tor przeszkód an obstacle course

- przesadzić przeszkodę to clear an obstacle

- koń brał każdą przeszkodę the horse took a. cleared every obstacle

- główną przeszkodą był brak pieniędzy the main obstacle was lack of money

- nie zrażał się żadnymi przeszkodami he wasn’t (to be) daunted by any obstacles

- brak umiejętności koncentracji jest przeszkodą w efektywnej nauce inability to concentrate is an impediment to effective learning

- dostał się tam bez przeszkód he got there without any mishap a. hindrance

- na przeszkodzie ich małżeństwu stanęli rodzice their parents stood in the way of their getting married a. marrying

- już nic nie stało na przeszkodzie ich zaręczynom there was now nothing to prevent them from getting engaged

- nic nie stoi na przeszkodzie, aby realizować ten plan nothing stands in the way of the plan being carried out, nothing is preventing the plan from being carried out

- spotkać znajomego/kolegę to meet a friend/colleague

- spotkać kogoś na ulicy/w teatrze to chance (up)on sb in the street/in the theatre

- spotkała w swoim życiu wielu interesujących ludzi during a. in the course of her life she met many interesting people

- spotkała go kara he was punished

- spotkał ich afront they were slighted

- spotkało ich dobre przyjęcie they were well received

- spotkało ich złe przyjęcie ze strony ministra they got a cool reception from the minister

- spotkać się po latach to meet years later

- spotkał się z delegacją/kolegami he met with the delegation/his colleagues

- spotkali się w barze they met in a bar

- komitet spotka się jutro the committee will meet tomorrow

- spotkali się przypadkowo na ulicy they met each other by chance in the street

- spotkać się z uznaniem/krytyką to meet with approval/criticism

- spotkać się z odmową ze strony kogoś to meet with a refusal from sb

- spotkać się z ciepłym/dobrym przyjęciem to be warmly/well received

- w tym miejscu szlak spotyka się z główną drogą here the route meets the main road

- nasze ręce się spotkały our hands met

- spotykają się już od roku they’ve been going out together for a year

■ nasze oczy a. spojrzenia spotkały się our eyes met

- jej oczy spotkały się z jego oczami a. jej spojrzenie spotkało się z jego spojrzeniem her eyes met his

- spotkać się z kimś twarzą w twarz a. oko w oko to come face to face a. eye to eye with sb

- zboczyć z głównej drogi to turn aside from the main road

- zboczyć z kursu to deviate from its course

- zboczyć do lasu to turn into the forest